Een rapport met AI-zichtbaarheidscijfers bevat al snel meerdere percentages naast elkaar, en het is niet altijd duidelijk of ze hetzelfde meten. Een collega vraagt waarom het ene cijfer deze maand daalt terwijl het andere stijgt, en zonder een scherp onderscheid tussen de twee is dat moeilijk uit te leggen. Twee termen die hier vaak door elkaar lopen zijn Share of Voice en mention rate: ze klinken verwant, staan soms op hetzelfde dashboard, en beantwoorden toch een andere vraag. Het onderscheid lijkt op het eerste gezicht een detail, maar wie het niet scherp heeft, trekt gemakkelijk de verkeerde conclusie uit een rapport: een daling die eigenlijk over uzelf gaat, wordt dan gelezen als een verschuiving ten opzichte van concurrenten, of omgekeerd.

Het verschil in één alinea

Share of Voice is een verhoudingscijfer: het aandeel van de vermeldingen van uw merk ten opzichte van de vermeldingen van al uw gevolgde concurrenten samen, over dezelfde meting. Mention rate is een absoluut cijfer: hoe vaak, of in welk percentage van de gemeten antwoorden, uw merk genoemd wordt, zonder dat af te zetten tegen concurrenten. U kunt mention rate dus berekenen zonder ooit naar een concurrent te kijken; voor Share of Voice heeft u per definitie minstens één ander merk nodig om tegen af te zetten. Het ene cijfer zegt iets over uw positie in een vergelijking, het andere over hoe vaak u simpelweg aan bod komt, en een verandering in het ene hoeft niet samen te gaan met een verandering in het andere.

Beide cijfers vertrekken van dezelfde ruwe gegevens, tellingen van vermeldingen per antwoord, maar verwerken die tot een andere uitkomst. Mention rate blijft bij die telling zelf, eventueel uitgedrukt als percentage van het aantal gemeten antwoorden. Share of Voice zet uw telling naast de tellingen van anderen en herleidt daar een aandeel uit. Het is dezelfde grondstof, verwerkt tot twee verschillende conclusies, en dat is precies waarom de twee cijfers door elkaar gehaald worden: ze klinken als varianten van hetzelfde, terwijl ze een andere vraag beantwoorden.

Waarom ze uit elkaar kunnen lopen

Stel dat uw merk in precies evenveel antwoorden genoemd wordt als vorige maand: uw mention rate blijft dan gelijk. Als in diezelfde periode een concurrent voor het eerst aan een aantal van dezelfde vragen wordt gekoppeld en dus vaker meegenomen wordt in de antwoorden, daalt uw Share of Voice toch, want het totaal aantal vermeldingen waartegen u afgezet wordt, is gegroeid. Omgekeerd kan uw Share of Voice stijgen zonder dat u zelf iets anders doet, simpelweg omdat een concurrent inactief wordt gezet of minder vaak genoemd wordt. Mention rate vertelt u dus iets over uzelf in isolatie; Share of Voice vertelt u iets over uzelf ten opzichte van het veld. Wie de basisdefinitie van Share of Voice nog wil nalezen, vindt die in Wat is Share of Voice in AI-antwoorden?.

Wanneer u welk cijfer gebruikt

Mention rate is het cijfer om te volgen wanneer u wilt weten of uw eigen aanwezigheid in AI-antwoorden toe- of afneemt, los van wat concurrenten doen: nuttig als uw content, uw structuur of uw persvermeldingen veranderen en u wilt zien of dat effect heeft. Share of Voice is het cijfer om te gebruiken wanneer de vraag competitief is: sta ik er beter of slechter voor dan de partijen waarmee een koper mij vergelijkt. In de praktijk heeft u meestal beide nodig, gelezen naast elkaar: een dalende Share of Voice bij een gelijke mention rate wijst op een sterker wordend veld, terwijl een dalende mention rate bij een gelijke Share of Voice wijst op een categorie die als geheel minder vaak besproken wordt.

Er is ook een praktisch argument om beide te volgen: mention rate is eenvoudiger te interpreteren voor wie de cijfers voor het eerst ziet, want het is een rechtstreekse telling zonder afhankelijkheid van een concurrentenlijst. Share of Voice vraagt meer uitleg, omdat de uitkomst verandert zodra die lijst verandert, zoals hierboven al bleek bij het in- of uitschakelen van een concurrent. Voor een eerste gesprek met een leidinggevende die nog geen ervaring heeft met AI-zichtbaarheidscijfers, is mention rate daarom vaak het toegankelijkere startpunt, met Share of Voice als vervolgvraag zodra de vergelijking met concurrenten aan de orde komt.

Een concreet voorbeeld

In GripIQ ziet u op het scherm Prompts per beantwoorde vraag of uw merk genoemd wordt; dat is de ruwe telling die aan de basis van een mention rate ligt. Diezelfde vermeldingen worden, samen met die van uw concurrenten, verderop omgezet naar het Share of Voice-cijfer op het Keywords-overzicht en op Social Monitor. Wilt u zien hoe u die kaart zelf leest, dan is dat het onderwerp van Zo leest u uw Share of Voice-kaart.

GripIQ toont die ruwe telling bewust niet als apart percentage naast Share of Voice: op het niveau van het platform is het aandeel het cijfer waarop gestuurd wordt, juist omdat een koper uw merk zelden in isolatie beoordeelt, maar altijd naast de alternatieven die hij overweegt. Wilt u toch naar de ruwe aantallen kijken, dan vindt u die terug op het niveau van de individuele Prompts, per vraag en per beantwoording.

Wat u nu kunt doen